Tijd en klokken

  
 

                     

Op deze pagina kun je allerlei ideeën en materialen vinden rondom klokken en de tijd. Ook is er onderdeel over Nieuwjaar. Daarop staan materialen en ideeën om het nieuwe jaar in de klas te beginnen. Kijk daarom bij opening van het project, knutselopdrachten oud en nieuw, materialen Gelukkig Nieuwjaar en een boek: Kikker en het Nieuwjaar.

Ontwerpschema van het project (download hier het ontwerpschema)

Doel van het project

  • Ik wil de kinderen leren wat de tijd betekent, tijdsbesef aanleren
  • Voor kinderen is het belangrijk dat ze weten dat er een tijd is voor de tijd dat ze er waren, de tijd nu en dat er nog een tijd komt
  • Het einddoel is het maken van dagritmekaarten waaruit het ritme van de schooldag duidelijk wordt, dit gaan we doen met digitale foto's van alle klassenactiviteiten
  • Kinderen laten kennis maken met een klok en de tijd

Boeken bij het project

 

Speelgoed bij het thema

 

Opening van het project

Het nieuwe jaar is begonnen, nu ook in de klas, daarom beginnen we het jaar met vuurwerk uit een confettiploffer. Dit kun je in feestwinkels kopen of bij de Action. Door de onderkant linksom te draaien komt er een plof en vliegt er allemaal confetti door de klas. Een leuk begin van het nieuwe jaar!

Dit is dan het resultaat! Maar net zoals bij echt vuurwerk moet je het daarna ook weer opruimen. Dat doen we dan ook samen. De slagroomsoesjes zijn onze oliebollen.........Heerlijk! Daarna hang ik het bordje 2011 op het weekschema en zo hebben we ons eigen oud en nieuw in de klas.

In de schatkist komen 7 dingen die met tijd en klokken te maken hebben: een kalender, een haan, een horloge, een wekker, een zandloper, een boekje over de tijd en dagritmekaarten.

In de schatkist komen allemaal verschillende klokken. Deze pakken we uit en verdeel ik over de kinderen. In kleine groepjes mogen ze met elkaar praten over wat het is en waar je het voor nodig hebt en wanneer je het gebruikt. later mogen ze in de kring hierover vertellen.

   

Woordveld over tijd                   Kijktafel

Knutselopdrachten

  • Klok maken van een kartonnen bord dat eerst is geverfd 

  • Grote wekker beschilderen en daar later van een cirkel een uurwerk opplakken

  • Dag en nacht; vouw een wit blaadje dubbel. Teken links een huis overdag en rechts een huis 's nachts. Ga op de helft van overdag met gele ecoline eroverheen en over de andere helft met donkerblauwe ecoline

  • Horloge van karton maken  
    Bandje borduren met gaatjeskarton

  • Wekker maken van een doos

  • Seizoenen; van ieder seizoen iets maken en dit op een vel bij elkaar plakken

  • Teken jezelf als baby - nu - later als je oud bent

  • Maak een foto; dan staat de tijd even stil. Ga deze versieren.

  • Plaatjes van een werkblad in logische volgorde zetten

  • Dagen van de week; bij elke dag iets tekenen

  • Klok uitknippen en er een reeks van cirkels om plakken. ( rood, geel en blauw )

  • Klokkleurplaat

  • Manen voor het raam versierd met glitter

  • Klokken van een cirkel  

  •  Klokken van papier (Minke Bosma)

  • Horloge van karton (Annemarie Schouten)

Knutselopdrachten over vuurwerk/oud en nieuw:

Vuurwerk in allerlei verschillende uitvoeringen:

  • Verven                                           Tekenen met krijt

  •  

  •     
    Vuurpijlen van rollen en............    vuurwerk kun je ook knippen en plakken

  • Knippen en plakken


  • Vuurwerk van ecoline; druppen laten vallen en blazen met een rietje

Lekker oliebollen:


  • Knippen en plakken een schaal met oliebollen. Doe bovenop plaksel en strooi er echte poedersuiker op!

Wat moet er allemaal aan de orde komen

  • Ik begin met het nieuwe jaar.

  • Daarna werk ik toe naar benoemen van maanden, weken, dagen, uren, minuten, seconden

  • We gaan samen klokken vergelijken: met wijzers, digitaal

  • Hoe lopen klokken: batterijen, stroom, opwindmechanisme

  • We bespreken de getallen 1 - 12

  • Dagritme; Ik maak van alle gebeurtenissen op een dag een foto. Deze vergroot ik en daar
    worden dagritmekaarten van gemaakt. Op die manier willen we elke dag het ritme van de dag benadrukken

  • Gisteren - vandaag - morgen

  • De dagen van de week

Opruimen en afsluiten van het project.

Hoekenwerk

Ik ga in de klas een klokkenwinkel maken. Om te beginnen bespreek ik met de kinderen wat er allemaal in hoort. Wat je er doet, hoe je moet verkopen en hoe je de dingen goed en netjes neer kunt zetten. Daarna mogen ze een plan maken en tekenen. wat heb je nodig? Met de ouders wordt afgesproken of ze ons kunnen helpen met het verzamelen van klokken. Daarna mogen ze beginnen met de inrichting. We gaan ook een deel in de winkel maken waar kapotte klokken kunnen worden gerepareerd.

Klokkenwinkel in de klas: Verschillende soorten klokken: Wandklokken, wekkers, klokken, houten klok, horloges, prijskaartjes bij de klokken maken, kassa, geld en portemonnee, kleine schroevendraaiers, om klokken uit elkaar te halen, boeken en puzzels over klokken, telefoon, telefoonboek, pen en papier

Spelsuggesties; koop een klok voor een bepaald doel: reiswekker, horloge voor een man.

De klokkenwinkel

        

Zelfgeschreven woorden in de klokkenwinkel: wekker - kapotte klokken en klok.

Verder zijn de klokken keurig gesorteerd.

Er is ook een klokken - ontdekhoek. Hierin liggen de volgende dingen: een zandloper, klokken die uit elkaar gehaald mogen worden, wekkers, horloges. De kinderen mogen hier eerst van alles zelf ontdekken. Over hun bevindingen spreken we later in de kring. Er liggen ook klokken om mee te leren klokkijken en opdrachtboekjes om de zelfde klokken te zoeken. Ook komt er een bak met materialen om zelf klokken te kunnen maken. Er kunnen ook kinderen zelf een zandloper maken door twee plastic flessen op elkaar te zetten met wat schelpenzand erin. Hoe lang duurt het voordat de ene fles leeg is?

De klokken-ontdekhoek:

Vuurpijlen gemaakt van K'nex


Marja stuurde een foto van de verteltafel die ze in de klas heeft gemaakt rondom het boek: Olifant en de tijdmachine.

Huishoek:(Idee van Margriet) Wij richten in de eerste week na de vakantie de huishoek in als huiskamer. Ik hang pictogrammen op met de volgorde van spel. (dit vooral voor de jongste kleuters)

Ze mogen zich mooi aankleden met een (prinsessen) jurk, hoge hakken, kettingen, oorbellen. De jongens met een jasje met stropdas. Daarna mogen de meisjes een beetje make-up opdoen en de jongens gel in de haren. Vervolgens gaan ze de glazen op tafel zetten. (deftige, met pootjes). Dan wordt er afgeteld....het is bijna Nieuwjaar.....) De bubbelsap wordt open geknald en ingeschonken.(proost!! gelukkig Nieuwjaar) Daarna mogen de kinderen voor elkaar lekkere toastjes met smeerkaas en smeerworst smeren. Aan het eind de boel nog opruimen en afwassen.

Concentratieoefening

  • Verstop iets onder een kleed; hoe lang kun je onthouden wat er onder ligt?

  • Maak een zonnewijzer door een potlood in klei te zetten en te kijken naar het verschuiven van de schaduw

Spel en beweging

Spelletjes om te doen zijn:

  • Grote slaapkop; Op een mat in een hoek ligt een kind met een slaapmuts op te slapen. Dat is de grote slaapkop. Deze slaapkop is maar even wakker en wil dan spelen. Dat gebeurt altijd om twaalf uur. De kinderen mogen twaalf keer samen Bim - Bam zeggen. Bij de twaalfde keer komt de slaapkop uit zijn hok en probeert de kinderen te tikken. De getikte kinderen moeten even aan de kant zitten.

  • Moeder, hoe laat is het? De kinderen staan aan de ene kant van het speellokaal. Aan de overkant ligt een streep of een lijn. De 'moeder' loopt vrij door het lokaal. De kinderen vragen: Moeder hoe laat is het? En de moeder mag een tijdstip noemen. Als ze zegt: het is bedtijd, meten de kinderen zo snel mogelijk achter de streep. Daar mogen ze niet meer getikt worden.

  • Ritme dans; leg allemaal hoepels in een kring. Dit is de klok. De leerkracht tikt een ritme en als het ritme stopt gaan alle kinderen zo snel mogelijk in een hoepel. Er worden na de eerste keer steeds hoepels weggehaald

  • Estafette; Ga zo snel mogelijk naar de andere kant

  • Goedemorgen - goedemiddag - goedenavond; Kinderen staan in een kring, tussen twee kinderen is een opening in de kring. Twee kinderen lopen buiten om in tegengestelde richting. Als ze elkaar tegenkomen zeggen ze: goedemorgen. De tweede keer zeggen ze: goedemiddag en de derde keer goedenavond. Hierna rennen ze zo snel mogelijk naar de opening in de kring. Wie daar het eerst is, heeft gewonnen

  • Wie is te vroeg of juist te laat? Allemaal of in groepen naar de overkant rennen - lopen - springen - kruipen.

  • Koekoek; wie ben ik? Een van de kinderen heeft een blinddoek om of de ogen dicht. Een ander tikt deze zacht op de rug en zegt: Koekoek, wie ben ik? De voorste mag raden wie het is.

Warming up: Ritme spelletjes: langzaam en snel, slaan op een trom van een bepaald ritme en de kinderen dit ritme laten volgen. Tijd is ritme. Laat kinderen ook verwoorden wat ze doen: langzaam of snel lopen

Spel met linten van crêpepapier; Maak voor ieder kind een lint van crêpepapier. Laat ze eerst rondlopen en rennen met met lint achter hen aan. Geef daarna opdrachten: draaien, golfbewegingen, hoog - laag, etc. Je kunt ook verschillende kleuren vuurwerk opdrachten geven zodat ze goed moet luisteren. Geef elke kleur een vuurwerkgeluid: klappen - sissen - gillen - en oooooooooohhhhh. Opdracht: als je het goede geluid hoort, ga je bewegen

Muziek

Opzegversje:

Tik tak, tik tak
Ik tik de tijd op mijn gemak
Ik haast me niet
zoals je ziet.
Tik tak, tik tak
Ik denk dat ik een slaapje pak

Tik tak, tik tak
Ik denk dat ik een pauze pak
Dan staat de wereld even stil
Totdat ik zelf weer tikken wil
Tik tak,tik tak
Dan neem ik nu maar wat gebak

Nog een paar opzegversjes: (met dank aan Margriet Holterman) (bron onbekend)

Goedemorgen maandag
hoe gaat het met dinsdag
Doe de groeten aan woensdag
En zeg tegen donderdag
Dat ik aanstaande vrijdag
met de trein van zaterdag
zondag kom logeren

Weekliedje

Vijf dagen lang naar school toe
en dan twee dagen vrij
Dat is een hele week
en dan is de week voorbij

Pietje Puk

Ken je Pietje Puk?
Hij heeft het altijd druk
Op maandag doet hij de was
Op dinsdag maait hij het gras
Op woensdag poetst hij zijn schoenen
Op donderdag moet hij zijn straatje boenen
Vrijdags stapt Pietje in het bad
Zaterdags gaat hij naar de stad
En als alle boodschappen zijn gedaan
Trekt Pietje Puk zijn zondagse pak aan

Ik zag een heel raar mannetje
Met cijfers op zijn buik
Het had metalen wangetjes
En droeg een groene pruik
Tik tak, zo riep het mannetje
Het is al veel te laat
Ga jij maar gauw naar bedje toe
Want anders wordt ik kwaad!

KLOK
 in de klok
 draaien twee wijzers.

 ze wijzen
 met hun stok.

 ze wijzen
 naar de tijd.

 ze zwaaien
 en draaien
 in hun hok

 voor eeuwig
 en altijd

Gelukkig Nieuwjaar

Tikketol Oliebol, pak ze maar
Tikketol Oliebol, Gelukkig Nieuwjaar!
Grote en kleine met krenten en rozijnen
Grote en kleine, ze liggen voor je klaar
Tikketol Oliebol, GELUKKIG NIEUWJAAR!

Vuurwerk; vuurwerkgeluiden maken: klappen - sissen - gillen - zacht/hard

In Kleuterwijs staat:

  • Het klokkenlied blz.58

  • Word wakker blz. 64

De volgende liedjes zijn vrij bekend:

Alle klokken luiden: bim - bam - bom, alle klokken luiden: bim - bam - bom.

Grote klokken zeggen bim bam bim bam
Kleine klokken zeggen tikke takke tikke takke
En het kleine polshorloge: rikketikkerikketikkerikketikketik

Van Alma ten Bruin kreeg ik de volgende liedjes:

En Marga Bood stuurde me de volgende liedjes:

Lieselot Cottyn stuurde dit lied:

Versje over slapen in het donker; versje

Materialen Gelukkig Nieuwjaar

Knijpkaarten

Margriet van Laar maakte de volgende knijpkaarten:

Links/oefeningen voor het digibord

Materialen

Boek: Kikker en het Nieuwjaar

 

 

Kralenplanken

Taal

In de taalkast zitten voorwerpen waaraan verschillende taaloefeningen zijn gekoppeld: Ko Klapper: tellen woorden in zinnen en woordstukjes, Ria Rijm: voor rijmoefeningen, Henk Hak en Piet Plak: hakken en plakken, woordrups: begin en eindletters, Pipa Papegaai: voor luisterspelletjes: nazeggen zinnen, Lange Slang: lange en korte woorden herkennen, voorwerp passend bij het thema: raadsels, wel of niet goed, etc., vingerpopjes voor het geven van een voorstelling in het theatertje erboven, grote lade waar het boek van de week uitkomt en waar een map in ligt met daarin bladen met de auditieve oefeningen erop.

Kringactiviteiten:

  • Gesprekken over klokken: de verschillende delen van de klok benoemen: wijzerplaat, grote en kleine wijzers, de cijfers, aanduidingen voor minuten, de slinger, gewichten, etc.

  • Verschillende soorten klokken bekijken en benoemen: keukenklok, horloge, wekker, kookwekker

  • Gelijkenissen en verschillen tussen klokken ontdekken en verwoorden

  • Klokken sorteren op een bepaald kenmerk

  • Praten over het gebruik van klokken: waar vind je ze, waarvoor dienen ze, wat gebeurde er als alle klokken tegelijk stuk waren, waar kun je klokken kopen, waar kun je ze laten maken

  • Klokkenwinkel; welke klokken vind je er? Wat doet een klokkenmaker, wat doe je met een klok?, hoeveel kosten de klokken, hoe laat je dat zien? Hoe kun je een kapotte klok weer maken? Wat hebben jullie gespeeld?

  • Functie van een klok

Voorlezen: Olifant en de tijdmachine. Een verhaal van Max Velthuis over een Olifant die op zijn verjaardag een klok cadeau krijgt. Dan gaat de tijd echter veel te snel en maakt Olifant de klok stuk.........

 

Margriet van Laar maakte er materialen bij:

Computer

   Woorden over klokken en de tijd

Rekenen/wiskunde

Elke week wordt tijdens het thema een la wordt geopend waarna het figuur dat erin zit een opdracht gaat geven. De figuren zijn: Elmer voor de kleuren, Barbapappa voor de vormen. Levi het Lieveheersbeestje voor het tellen, Grote en kleine Kangoeroe voor de begrippen, Wouter de verzamelkabouter voor ordenen en verzamelingen maken, Sam de Schildpad voor opdrachten rondom de tijd, Frits Fotoflits voor opdrachten op het gebied van ruimtelijke oriëntatie en Bob de Bouwer voor opdrachten rondom meten en wegen. Elke week worden er een of twee lades geopend en wordt de opdracht klassikaal aangeboden. Daarna krijgt de opdracht een vervolg in de kleine kring en/of de rekenhoek.

 

In de methode: de wereld in getallen staat een hoofdstuk: Duurt het nog lang. Daarin staat een verwijzing naar een videofragment die leuk is om te gebruiken. Het gaat over allerlei klokken.

Leuk is om een oefening te doen met een stopwatch; wat kun je allemaal doen in een minuut? Stilzitten, een toren bouwen, je jas aantrekken, jezelf aankleden, schoenen aantrekken, liedje zingen, etc.

Begrippen:

De klok slaat: 1 - 12

Langzaam - snel

Getallen van 1 - 12

Kijk eens op de klok

Hoe lang duurt een minuut? Een minuut lang stil zijn.........

Wat deed je vanmorgen het eerst en wat daarna?

Verhaal navertellen in chronologische volgorde

Bedankt

Deze pagina is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van: Margriet van Laar, Margriet Holterman, Marije Bouma, Marja Hakkesteegt, Anneke van Hevele, Marga Bood, Lieselot Cottyn, Alma ten Bruin, Ina Schild, Alda van Dijken, Hilda Luth en Minke Bosma.

Bedankt voor jullie inbreng!